✍️ लाेकनाथ धमला
बिषय प्रवेश
आजको विश्व तीव्र गतिमा रूपान्तरण भइरहेको छ। प्रविधि, सूचना र चेतनाको तीव्र विस्तारसँगै नयाँ पुस्ता -जेन जेड (Generation Z) – सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक परिवर्तनको केन्द्रमा उभिएको छ। नेपालमा पनि यो पुस्ता नयाँ विचार, पारदर्शिता, समानता र दिगोपनाका पक्षमा दृढतापूर्वक अघि बढिरहेको छ।
अर्कोतर्फ, नेपालको वामपन्थी राजनीतिक शक्तिहरूमध्ये नेकपा मोर्चा -जसमा मुख्य रूपमा क. माधव कुमार नेपाल (नेकपा एकीकृत समाजवादी) र क. पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ (नेकपा माओवादी केन्द्र) आबद्ध छन् – सामाजिक न्याय, समानता र प्रगतिशील रूपान्तरणको पक्षधर मोर्चा हो।
यी दुईबीच विचार, उद्देश्य र व्यवहारका धेरै समानताहरू पाइने भएकाले जेन जेड र नेकपा मोर्चाबीच सहकार्यका सम्भावित आधारहरू स्पष्ट देखिन्छन्।
१. विचारधारात्मक समानता
जेन जेड पुस्ता लैङ्गिक, जातीय, आर्थिक वा सामाजिक असमानताविरुद्ध बोल्ने, समान अवसर र अधिकारको पक्षमा उभिने पुस्ता हो।
नेकपाको समाजवाद र वर्गीय समानताको सिद्धान्त यी मूल्यहरूसँग गहिरो रूपमा मेल खान्छ।
त्यसैले सामाजिक न्याय र समानताको साझा दृष्टिकोण नै सहकार्यको पहिलो र गहिरो आधार हो।
२. सामाजिक र सांस्कृतिक रूपान्तरणप्रतिको चाहना
जेन जेड परिवर्तनशील, पारदर्शितामुखी र जवाफदेहितापूर्ण शासन प्रणाली चाहन्छ।
नेकपा पनि पुरानो यथास्थितिवाद तोड्दै प्रगतिशील र समानतामूलक समाज निर्माण गर्ने लक्ष्यमा अग्रसर छ।
सुधार र नवप्रवर्तनको साझा एजेन्डाले दुवैबीच सहयोग र संवादको वातावरण सृजना गर्न सक्छ।
३. प्रविधि र डिजिटल अभियानको संयोजन
जेन जेड पुस्ता सूचना प्रविधि र सामाजिक सञ्जालमा अत्यन्त दक्ष छ।
नेकपा मोर्चाले यो क्षमतालाई संगठन सुदृढीकरण, नीति प्रचार–प्रसार र डिजिटल जनसञ्चारका क्षेत्रमा प्रयोग गर्न सक्छ।
यसरी परम्परागत संगठन र नयाँ प्रविधिको संयोजनले राजनीतिक संचार र संगठनात्मक प्रभावकारितालाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन सक्छ।
४. आर्थिक अवसर र रोजगारमुखी अभियान
जेन जेड पुस्ताको मुख्य चिन्ता रोजगारी, आत्मनिर्भरता र जीवनस्तर सुधार हो।
नेकपाको उत्पादनमुखी र आत्मनिर्भर अर्थनीति यी आकांक्षासँग घनिष्ठ रूपमा मेल खान्छ।
युवालाई उद्यमशीलता, सीप विकास र रोजगारी कार्यक्रममार्फत सशक्त बनाउने संयुक्त अभियान सम्भव छ, जसले समाजवादी अर्थतन्त्रलाई व्यवहारमा उतार्ने मार्ग तयार गर्न सक्छ।
५. वातावरणीय न्याय र दिगो विकास
जेन जेड पुस्ता हरित अर्थतन्त्र र जलवायु न्यायप्रति अत्यन्त संवेदनशील छ।
नेकपाले पनि पर्यावरणीय संरक्षण र दिगो विकासमा नीति र व्यवहार दुवै स्तरमा जोड दिएको छ।
यस क्षेत्रमा संयुक्त पहल, जनचेतना र नीति दबाब अभियान सञ्चालन गरेर सहकार्यको अर्को महत्वपूर्ण आयाम सिर्जना गर्न सकिन्छ।
निष्कर्ष
जेन जेड र नेकपा मोर्चाबीचको सम्भावित सहकार्य समानता, न्याय, नवप्रवर्तन र दिगोपनामा आधारित साझेदारी हो।
विचारधारात्मक साम्यता, प्रविधिगत दक्षता, आर्थिक आत्मनिर्भरता र वातावरणीय चेतनाको संयोजनले नयाँ पुस्ता र पुरानो राजनीतिक आन्दोलनबीच पुलको भूमिका खेल्न सक्छ।
यस किसिमको सहकार्यले नेपाली वाम राजनीतिमा नयाँ सोच, ऊर्जाशीलता र उत्तरदायित्वको युग सुरुवात गर्ने सम्भावना बलियो देखिन्छ।
नेकपा मोर्चामा आबद्ध नेताकार्यकर्ताहरूको मूख्य चाहना पनि यही दिशामा उन्मुख देखिन्छ –
नयाँ पुस्ता र पुराना मूल्यबीच सहकार्यको सूत्र, साझा भविष्यको निर्माण।
